Oeparol zdjęcie wpisu
Jak żelazo działa na skórę?

Jak żelazo działa na skórę?

5 May 2025

Żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowej pracy całego organizmu. Jego niedobór może prowadzić do anemii oraz przejawiać się bladą, suchą cerą, natomiast nadmiar sprzyjać problemom z gojeniem się ran i doprowadzać na przykład do powstawania guzów w gojących się miejscach. Przyjrzyjmy się lepiej temu pierwiastkowi i jego wpływowi na skórę.

Dlaczego żelazo jest ważne?

Żelazo to pierwiastek, który mimo że występuje w niewielkich ilościach w ludzkim organizmie, jest niezbędny do życia. Bierze udział w transporcie tlenu oraz syntezie DNA. Bez żelaza trudno o prawidłowy rozwój neurologiczny u dzieci i niemowląt. Pierwiastek ten jest potrzebny do prawidłowej pracy mięśni. Wskazuje się również na istotne działanie żelaza w syntezie kolagenu oraz w procesie gojenia się ran. Odpowiednia zawartość żelaza w organizmie sprawia, że skóra wygląda zdrowo i promiennie.

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na żelazo?

Dzienna dawka żelaza, która jest potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, to 10 miligramów dla mężczyzn i 15 miligramów dla kobiet. Należy pamiętać, że u kobiet zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest większe w okresie ciąży, ponieważ jest on niezbędny do ukształtowania się układu nerwowego i krwiotwórczego płodu. Zalecane dobowe spożycie żelaza dla ciężarnej to około 26 miligramów.

Warto podkreślić, że chęć suplementacji żelazem – zwłaszcza w ciąży – należy omówić z lekarzem. Zarówno niedobór, jak i nadmiar tego pierwiastka może niekorzystnie wpływać na cały organizm, w tym również na stan skóry.

 

>>Dowiedz się więcej: Jak wapń działa na skórę? <<

 

Jak objawia się niedobór żelaza?

Skutkiem obniżonego poziomu żelaza w organizmie jest mniejsza ilość hemoglobiny oraz liczba czerwonych krwinek, a to objawia się anemią (niedokrwistością) i niedotlenieniem tkanek. To dlatego człowiek, u którego występuje niedobór żelaza, ma bladą skórę. Jego błony śluzowe również wyróżniają się bladością, a wokół ust pojawiają się zajady.

Niedobór żelaza skutkuje problemami z gojeniem się ran. Żelazo odpowiada za dostarczanie tlenu do tkanek. Gdy dochodzi do niedotlenienia komórek, proces krzepnięcia krwi jest zaburzony, przez co u osób z niedoborem żelaza występują trudności z gojeniem się ran już na początkowym etapie tego procesu.

Deficyt żelaza skutkuje ogólnym osłabieniem, trudnościami z koncentracją, sennością, większą łamliwością paznokci oraz wypadaniem włosów. Aktualnie przeprowadzane są badania mające wskazać, że niedobór żelaza może mieć wpływ na rozwój stanów lękowych oraz depresji.

Czy niedobór żelaza wpływa na kondycję skóry i starzenie się organizmu?

Ze względu na obniżony poziom żelaza skóra staje się sucha i zniszczona — organizm oszczędza żelazo do ratowania innych organów (np. mózgu lub serca). U osób z niedoborem żelaza występują także cienie pod oczami. Istnieje również korelacja pomiędzy przedwczesnym starzeniem się skóry a niedostatkiem tego pierwiastka w organizmie.

Warto wiedzieć:

By sprawdzić żelazo w organizmie, warto wykonać m.in. badanie poziomu ferrytyny oraz morfologię.

Nadmiar żelaza – czy jest niebezpieczny?

Należy pamiętać, że każda substancja, którą dostarczamy organizmowi w nadmiernych ilościach, może mu zaszkodzić. Żelazo, które nie jest wchłonięte, organizm wydala wraz z kałem, moczem, potem, a także poprzez złuszczanie się komórek nabłonka przewodu pokarmowego oraz skóry. Nadmiar żelaza może odkładać się też w wątrobie, trzustce, sercu i mózgu i zaburzać pracę tych organów.

 

>>Czy wiesz Jak witamina A działa na skórę?<<

 

Nadmiar żelaza może objawiać się na różne sposoby — np. prowadzić do zwiększonej podatności na zakażenia bakteryjne czy wystąpienia cukrzycy oraz chorób serca. Ponadto:

  • w procesie gojenia się ran może doprowadzić do zbyt dużego nagromadzenia ziarniny albo do powstawania guzów (najbardziej narażone są na to osoby z chorą wątrobą, a także kobiety przyjmujące tabletki antykoncepcyjne).
  • w skrajnych przypadkach, w wyniku transfuzji koncentratu krwinek czerwonych, może dojść do odkładania się żelaza w obszarze skóry (prowadząc do zaniku naskórka) oraz pojawienia się tzw.diabetes bronzecharakterystycznego zabarwienia skóry na brązowo. Kolor ten można zauważyć głównie na twarzy, zewnętrznej części dłoni, na przedramionach, w okolicach brodawek, a także na narządach płciowych. Tak zmieniona skóra ma tendencję do łatwego ulegania poparzeniom słonecznym oraz infekcjom.

Istnieje również korelacja pomiędzy wysokim stężeniem żelaza a prawdopodobieństwem wystąpienia choroby nowotworowej. Zbyt duża ilość żelaza może objawiać się zaparciami, nudnościami i bólami brzucha.

 

>>Sprawdź jakie witaminy pomagają utrzymać zdrową skórę<<

 

Wchłanianie żelaza w przypadku pacjentów z porfirią skórną późną

Problemy z metabolizowaniem żelaza są obserwowane u większości pacjentów z porfirią skórną późną. Zaburzenia metabolizmu żelaza są tu czynnikiem rozwoju zaburzeń wątroby.

Za gromadzenie jonów żelaza w przebiegu porfirii skórnej później odpowiedzialna jest mutacja genu hemochromatozy HFE. To choroba, która objawia się między innymi wystąpieniem niezapalnych pęcherzy, krost, strupów, a także zaburzeniami barwnikowymi i nadwrażliwością skóry na promieniowanie UV.

Warto pamiętać:

Żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym do utrzymania nie tylko pięknego wyglądu skóry, ale także zdrowia całego organizmu. Należy jednak pamiętać, że zarówno jego niedobór, jak i przedawkowanie są szkodliwe. Dlatego trzeba go suplementować z rozwagą.

 

>>Dowiedz się jakie są najczęstrze Przyczyny suchej skóry ciała<<

 

Jak żelazo działa na skórę: podsumowanie informacji

  • Żelazo odpowiada za transport tlenu, syntezę DNA, prawidłowy rozwój neurologiczny, pracę mięśni, produkcję kolagenu i proces gojenia się ran.
  • Prawidłowy poziom żelaza wpływa na zdrowy wygląd skóry, nadając jej naturalnego kolorytu i wspomagając jej regenerację.
  • Niedobór żelaza prowadzi do anemii, niedotlenienia tkanek, bladości skóry, zajadów, suchości, cieni pod oczami i spowolnionego gojenia ran. Może powodować również wypadanie włosów i łamliwość paznokci.
  • Nadmiar żelaza może prowadzić do odkładania się tego pierwiastka w narządach i w skórze, powodując jej brązowe zabarwienie, nadwrażliwość na słońce i infekcje.

 

Źródła:

  1. Miernik, Magnez, wapń, żelazo – jak mądrze suplementować?, „Świat Przemysłu Farmaceutycznego” 2/2016.
  2. Borkowska, J. Antosiewicz, Żelazo – przyjaciel, który bywa toksyczny, „Kosmos. Problemy nauk biologicznych” 69, 2020, nr 4, s. 757–764.
  3. Frączkiewicz, Analiza przeładowania ustroju żelazem u pacjentów poddanych transplantacji allogenicznych komórek krwiotwórczych, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, rozprawa doktorska.
  4. Dziemianko, P. Piszko, K. Simon, A. Gładysz, Patologie wątroby w przebiegu porfirii skórnej późnej, „Advances in Clinical and Experimental Medicine”, 2004, 13, 5, 833–838.
Powrót do listy artykułów
Idź do końca strony Wróć do początku strony