Powrót

Leczenie nadciśnienia tętniczego

nadcisnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze to jedna z najczęstszych chorób układu krążenia. Jej rozpowszechnienie w populacji ogólnej dorosłych Polaków wynosi aż 32%. Oznacza to, że w praktyce co trzeci Polak jest narażony na groźne powikłania nadciśnienia. Dlatego też niezwykle istotna jest wczesna diagnostyka oraz wdrożenie skutecznego leczenia nadciśnienia. [1]

Nadciśnienie tętnicze – co to jest?

Nadciśnienie tętnicze to choroba układu krążenia, którą rozpoznajemy wykonując pomiary ciśnienia tętniczego krwi. W momencie, gdy ciśnienie skurczowe wynosi powyżej 140 mm Hg i/lub ciśnienie rozkurczowe przekracza 90 mm Hg, rozpoznajemy nadciśnienie tętnicze stopnia 1. Nadciśnienie tętnicze stopnia 2 diagnozowane jest, gdy wartości ciśnienia wynoszą odpowiednio 160-179 mm Hg/100-109 mm Hg. Nadciśnienie tętnicze stopnia 3 charakteryzuje się wartościami ciśnień powyżej 180 mm Hg ciśnienia skurczowego i/lub powyżej 110 ciśnienia rozkurczowego. [1]

Sposoby leczenia nadciśnienia tętniczego

Ze względu na fakt, że nadciśnienie tętnicze jest chorobą, która rozwija się stopniowo i podstępnie, niezwykle istotna jest regularna kontrola ciśnienia tętniczego nawet u osób, które nie prezentują żadnych objawów. W przypadku gdy pomiary wykażą odchylenia od normy, należy wprowadzić leczenie przewlekłe, na które składają się:

– zmiana stylu życia – mowa tu przede wszystkim o zmianie nawyków żywieniowych, to jest wyeliminowaniu produktów bogatych w tłuszcze zwierzęce i utwardzone oraz ograniczeniu spożywania soli kuchennej, która bezpośrednio odpowiada za wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Dieta osoby z nadciśnieniem tętniczym powinna za to zawierać dużo potasu oraz magnezu (pomidory, migdały, pestki dyni, kakao, otręby) oraz zapewnić utrzymanie masy ciała w graniach BMI 19 do 25;

– stosowanie leków hipotonicznych – leczenie farmakologiczne jest bardzo ważnym elementem terapii. W zależności od mechanizmu działania leku w inny sposób doprowadza on do obniżenia wartości ciśnienia tętniczego;

– zwalczanie innych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego – osoby z nadciśnieniem tętniczym powinny regularnie dokonywać pomiaru glukozy we krwi, poziomu cholesterolu czy innych parametrów gospodarki lipidowej. [1][2]

Leczenie farmakologiczne nadciśnienia tętniczego

Leczenie farmakologiczne z wykorzystaniem leków na nadciśnienie w znaczącym stopniu pozwala obniżyć ryzyko wystąpienia groźnych powikłań nadciśnienia tętniczego. Do głównych grup leków wykorzystywanych w tym celu należą:

– beta-blokery – np. atenolol, bisoprolol, karwedilol czy labetalol – działają one przede wszystkim poprzez wpływ na pracę mięśnia sercowego. Zalecane są osobom, u których występuje tachykardia (wysokie tętno) lub ogólne pobudzenie układu współczulnego (osoby znerwicowane, pobudzone, młode);

– blokery kanału wapniowego – np. amlodypina, diltiazem czy werapamil – podobnie jak beta blokery, wpływają na pracę mięśnia sercowego oraz mięśniówkę gładką naczyń. Doprowadzają do zmniejszenia siły skurczu serca oraz rozszerzenia naczyń tętniczych;

– diuretyki – np. furosemid, indapamid, spironolakton, torasemid – leki z tej grupy nazywane są również lekami moczopędnymi. Powodują zwiększenie wydalania sodu i chlorków wraz z moczem. Nie wpływają w znaczącym stopniu na pracę mięśnia sercowego, ale zmniejszają opór obwodowy (de facto poprzez zmniejszenie objętości krwi);

– inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEI) oraz blokery receptora angiotensynowego (sartany) – leki z grupy ACEI to np. kaptopryl, lizynopryl, peryndopryl czy ramipryl. Leki te powodują zahamowanie działania konwertazy angiotensyny, czyli enzymu, który doprowadza do powstania aldosteronu. Aldosteron z kolei jest hormonem, który powoduje bardzo silny skurcz naczyń, co nasila nadciśnienie tętnicze. Sartany (temisartan, walsartan itp.) działają bardzo podobnie do ACEI, a zalecane są w przypadku, gdy inhibitory konwertazy angiotensyny wywołują objawy niepożądane, takie jak kaszel.

Wyboru leku na nadciśnienie zawsze dokonuje lekarz po uwzględnieniu takich czynników, jak płeć pacjenta, wiek, masa ciała, obecność innych chorób przewlekłych czy obecność przeciwskazań do stosowania którejkolwiek z grup wymienionych leków. Skuteczność terapii nadciśnienia tętniczego zależy jednak przede wszystkim od samozaparcia pacjenta do przestrzegania ogólnych zasad leczenia oraz regularnego przyjmowania leków hipotonicznych. [1][2]

 

[1] Pod red. Gajewski P. Interna Szczeklika 2017, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2017, s:1020-1021

[2] Postępowanie w nadciśnieniu tętniczym. Podsumowanie wytycznych ESH i ESC 2013 https://kardiologia.mp.pl/wytyczne/esc/nadcisnienie-tetnicze/89600,postepowanie-w-nadcisnieniu-tetniczym-podsumowanie-wytycznych-esh-i-esc-2013 data dostępu: 18.11.2017