Powrót

Kardiomiopatia przerostowa – przyczyny, objawy i leczenie

Kardiomiopatia

Choroby układu krążenia to najczęstsza przyczyna zgonów w populacji dorosłych Polaków. Najgroźniejsze dla mięśnia sercowego są m.in. wszelkie ograniczenia przepływu przez naczynia wieńcowe, które mogą skutkować zawałem. Istnieje jednak również grupa niebezpiecznych chorób, które pierwotnie dotyczą mięśnia sercowego, a nie naczyń – są to kardiomiopatie.

Kardiomiopatia – co to jest?

Kardiomiopatie są grupą chorób mięśnia sercowego, których istotą jest dysfunkcja pracy serca. Pierwotnym zaburzeniom w obrębie mięśniówki serca towarzyszyć mogą zmiany w osierdziu czy wsierdziu. Zgodnie z zaproponowaną przez WHO w 1995 roku klasyfikacją, kardiomiopatie dzieli się na:

– kardiomiopatię rozstrzeniową,

– kardiomiopatię przerostową,

– kardiomiopatię restrykcyjną,

– arytmogenną kardiomiopatię prawokomorową,

– oraz na kardiomiopatie niesklasyfikowane. [1]

Kardiomiopatia przerostowa – definicja i przyczyny

Kardiomiopatia przerostowa (z angielskiego hypertrophic cardiomyopathy, HCM) to choroba, którą diagnozujemy u chorych, u których ma miejsce zwiększenie grubości ściany lewej komory. Jednocześnie pogrubienia tej ściany nie można uzasadnić nieprawidłowym, zwiększonym obciążeniem serca. Obecnie uważa się, że przyczyną tego rodzaju kardiomiopatii jest mutacja genetyczna genu jednego z białek budujących mięsień sercowy. Dlatego też HCM występuję w około 50% przypadków jako choroba rodzinna. Następne 30% rozpoznań ma tak zwany charakter idiopatyczny. Oznacza to, że przyczyna występowania choroby nie jest znana. Pozostałe przypadki kardiomiopatii przerostowej mogą być spowodowane chorobami metabolicznymi, zaburzeniami endokrynologicznymi czy wynikać z przyjmowania niektórych leków (takrolimus, glikokortykosteroidy). [1]

Kardiomiopatia przerostowa – objawy

Rozwój kardiomiopatii przerostowej jest różny u poszczególnych pacjentów. Choroba często rozwija się bezobjawowo, a pacjent nie ma świadomości zagrażającego mu niebezpieczeństwa. Większość rozpoznań ma miejsce po epizodzie zatrzymania krążenia w wyniku migotania komór. W przypadku wystąpienia innych objawów, są to zwykle:

– ból w klatce piersiowej o charakterze dławicowym (nasilający się przy wysiłku, ustępujący w spoczynku),

– kołatanie w klatce piersiowej (kołatanie serca),

– duszność przy aktywności fizycznej,

– utrata przytomności, omdlenia, zawroty głowy, bóle głowy.

Dodatkowo w trakcie osłuchiwania serca lekarz jest w stanie często usłyszeć wyrzutowy szmer skurczowy po lewej stronie mostka. Nasilenie objawów koreluje zwykle ze stopniem zaawansowania choroby. Sam jej przebieg natomiast zależy przede wszystkim od wielkości patologicznego przerostu masy serca. Należy znaczyć, że znaczny przerost jego ścian zwiększa ryzyko wystąpienia arytmii, takich jak migotanie przedsionków czy migotanie komór. Migotanie przedsionków w przypadku braku leczenia przeciwkrzepliwego może skutkować np. powstaniem zatoru w naczyniach mózgowych i doprowadzić do udaru. Migotanie komór jest z kolei stanem bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia pacjenta. [1]

Jak stawia się rozpoznanie kardiomiopatii przerostowej?

W celu postawienia prawidłowego rozpoznania choroby, jaką jest kardiomiopatia przerostowa, należy wykonać szereg badań czynnościowych, obrazowych i laboratoryjnych. Należą do nich m.in.:

– EKG spoczynkowe – może wykazywać różnego rodzaju arytmie albo tzw. zmiany nieswoiste (patologiczny załamek Q itd.),

– echokardiografia – rodzaj „USG serca”. Badanie to uwidacznia pracę serca, pozwala ocenić szerokość ścian serca oraz przepływ krwi przez naczynia i zastawki,

– rezonans magnetyczny serca – jest niezwykle ważnym badaniem w diagnostyce kardiomiopatii, w szczególności gdy badanie echokardiograficzne nie daje jednoznacznego obrazu,

– koronarografia – ten rodzaj badania zalecany jest u wszystkich pacjentów, u których w przebiegu kardiomiopatii przerostowej doszło do zatrzymania akcji serca. [1][2][3]

Leczenie i rokowanie w kardiomiopatii przerostowej

W przypadku, gdy nie występują żadne objawy kardiomiopatii przerostowej, nie prowadzi się żadnego leczenia. Zalecana jest jedynie czujna i regularna obserwacja. U chorych z objawami stosuje się betablokery lub werapamil (bloker kanałów wapniowych). Przeciwskazane jest stosowanie azotanów i inhibitorów fosfodiesterazy. W przypadku niewydolności serca dodatkowo stosuje się diltiazem lub diuretyki. U chorych z nawracającymi omdleniami należy rozważyć leczenie zabiegowe, np. operacyjne wycięcie części przegrody międzykomorowej.

Rokowanie w kardiomiopatii przerostowej zależy od przebiegu i nasilenia choroby. Około 25% pacjentów dożywa wieku powyżej 75 lat. [1][2][3]

 

[1] Pod red. Gajewski P. Interna Szczeklika 2017, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2017, s:367-372

[2] Elliott PM et.al 2014 ESC Guidelines on diagnosis and management of hypertrophic cardiomyopathy: the Task Force for the Diagnosis and Management of Hypertrophic Cardiomyopathy of the European Society of Cardiology (ESC), Eur Heart J. 2014 Oct 14;35(39):2733-79

[3] Rozpoznawanie i leczenie kardiomiopatii przerostowej. Podsumowanie wytycznych ESC 2014 https://kardiologia.mp.pl/wytyczne/esc/kardiomiopatia-przerostowa/108233,rozpoznawanie-i-leczenie-kardiomiopatii-przerostowej-podsumowanie-wytycznych-esc-2014 data dostępu: 20.11.2017